Arbeidsinzet en Buchenwald

Manus van der Meijden werd geboren in Den Haag op 30 oktober 1924. Eind juni 1943 moest hij naar Duitsland voor de Arbeidsinzet. Op 17 april 1945 stierf hij op twintigjarige leeftijd in het beruchte concentratiekamp Buchenwald. Vlak na de bevrijding van het kamp door de Amerikanen op 11 april 1945.
In Duitsland werd Manus eerst tewerkgesteld bij de Phrix fabrieken in Wittenberge, Siegburg en Krefeld.
Er werd vooral kunstwol gemaakt. Echte wol was namelijk een schaars artikel geworden. De grondstof was cellulose, bijvoorbeeld gewonnen uit houtpulp of stro. Bij het proces werd carbon disulfide gebruikt. Dat zuur veroorzaakt ziekten van hart en bloedvaten, ernstige oog- en huidproblemen, en heeft gevaarlijke effecten op het centrale zenuwstelsel.
In november 1944 moest Manus puin gaan ruimen in het door geallieerde bombardementen zwaar getroffen Ruhrgebied. Tenslotte deporteerden de nazi’s hem begin maart 1945 naar het mensonterende concentratiekamp Buchenwald.
Vanuit Duitsland schreef Manus brieven naar huis. Hij was nooit vrij om te schrijven wat hij wilde.
Want iedere brief werd gecensureerd. Toch geven ze steeds goede momentopnames van wat hij meemaakte. Zo wordt gaandeweg duidelijk dat hij aan veel gebrek had. Vooral aan kleren en schoenen, maar later ook aan eten. Bij elke brief is een Toelichting. Lezers kunnen zelf bepalen of ze eerst de brieven willen lezen, of beginnen met de Toelichting.

Het interview Dwangarbeid Buchenwald is voorin dit boek als DVD opgenomen.

Dr. Sjaak Zonneveld is literair historicus en heeft gepubliceerd over literatuur en cultuur. Bij dezelfde uitgever verschenen eerder van zijn hand Herinneringen van mijn vader Frederik Marinus Leendert Zonneveld, Herinneringen van mijn moeder, en het Engelstalige Sir Brooke Boothby, Rousseau’s Roving Baronet Friend.